Op een dag merk je dat hij niet meer in één sprong op de bank springt, dat hij meer slaapt of dat het hem moeite kost om 's ochtends op te staan. Het gebeurt niet ineens, maar het gebeurt wel. Het goede nieuws is dat een oudere hond of kat met een paar aanpassingen thuis en wat nauwere opvolging door de dierenarts nog heel veel jaren goed kan leven.
Vanaf welke leeftijd wordt een dier als oud beschouwd?
Er is geen vaste leeftijd. Bij honden hangt het sterk af van de grootte: grote honden worden eerder oud dan kleine. De diergeneeskundige richtlijnen spreken van de seniorfase wanneer de hond het laatste kwart van zijn geschatte levensverwachting ingaat, wat bij een reuzenhond rond 6 jaar kan zijn en bij een kleine hond een stuk later.
Bij katten beschouwen diezelfde richtlijnen een kat als senior vanaf 10 jaar, met daarvoor een "volwassen" fase tussen 7 en 10 jaar. Je dierenarts kan het best zeggen in welke fase de jouwe zit.
Welke veranderingen komen vaak voor?
Met de leeftijd neemt de kans op bepaalde problemen toe. Dat betekent niet dat ze zullen optreden, maar het is goed om ze in het oog te houden:
- Gewrichten: stijfheid bij het opstaan, minder zin om trappen te lopen of te springen. Bij katten wordt het heel gemakkelijk over het hoofd gezien, omdat ze simpelweg niet meer op hoge plekken klimmen.
- Mond: tandsteen, slechte adem, kauwen aan één kant of het harde voer laten liggen.
- Zicht en gehoor: hij schrikt als je hem aanraakt zonder dat hij je ziet, komt niet als je hem roept of botst bij weinig licht tegen dingen aan.
- Gewicht: sommige oudere dieren worden dikker omdat ze minder bewegen, andere vallen af zonder duidelijke reden. Beide verdienen een consult.
- Nieren, hart en andere organen: bij oudere katten is meer drinken en plassen dan normaal een signaal dat je met de dierenarts moet bespreken.
- Gedrag: desoriëntatie, veranderingen in het slaapritme ('s nachts wakker, overdag slapend) of zijn behoefte op de verkeerde plek doen.
Veel van deze veranderingen worden toegeschreven aan "dingen van de leeftijd" en blijven onbehandeld, terwijl sommige wel te behandelen of te beheersen zijn. Daarom stelt de dierenarts vaak vaker controles voor, vaak elke zes maanden, met bloedonderzoek wanneer hij dat nodig vindt.
Het voer: aanpassen, niet veranderen om het veranderen
Overstappen op seniorvoer kan zinvol zijn, maar het is niet automatisch nodig. Een oudere hond die weinig beweegt, heeft misschien minder calorieën nodig; een oudere kat die afvalt, juist het tegenovergestelde. Het verstandigste is om het gewicht en de lichaamsconditie in de gaten te houden en samen met de dierenarts te beslissen, vooral als er een ziekte meespeelt.
Andere dingen die helpen:
- Bakken op een comfortabele hoogte als bukken hem moeite kost.
- Zachter voer of geweekt droogvoer als zijn mond gevoelig is, altijd nadat de mond is gecontroleerd.
- Water dat makkelijk te vinden is en op meerdere plekken in huis. Bij katten is dit extra belangrijk; vind je het moeilijk om hem te laten drinken, dan vind je ideeën in waarom je kat weinig drinkt en hoe je hem kunt aanmoedigen.
Pas het huis aan op zijn tempo
Kleine veranderingen voorkomen veel dagelijkse inspanning:
- Een stevige mand met een goede dikte, uit de buurt van tocht. Traagschuim- of orthopedische manden verdelen het gewicht beter en maken opstaan makkelijker.
- Hellingen of opstapjes voor de bank, het bed of de kofferbak van de auto, als hij gewend is om erop te klimmen.
- Vloeren die niet glad zijn: een paar kleedjes in de gangen met parket of tegels maken het verschil.
- Bij katten alles binnen handbereik: kattenbak, eten, water en zijn rustplek op dezelfde verdieping, en een kattenbak met een lage rand zodat hij niet hoeft te springen.
- Vaste routines: oudere dieren, en zeker als ze slechter zien of horen, oriënteren zich beter als de meubels en de tijden niet om de haverklap veranderen.
Bewegen ja, maar op zijn maat
Een oudere hond moet nog steeds naar buiten. Wat verandert is het formaat: kortere en frequentere wandelingen, in een rustig tempo, zonder de warmste uren en met alle ruimte om te snuffelen aan wat hij wil, want dat vermoeit en vermaakt ook. Merk je dat hij kreupel loopt of weigert door te lopen, dring dan niet aan en bespreek het.
Bij katten houden korte speelsessies met hengels of lichte balletjes vlak boven de grond de beweging op gang zonder dat hij hoeft te springen.
Ook het hoofd moet getraind worden. Snuffelspeelgoed, beloningen verstoppen of hem een eenvoudig trucje leren zijn goede manieren om hem mentaal actief te houden.
Wanneer wacht je niet op de controle?
Er zijn veranderingen die je beter meteen bespreekt zonder op de geplande afspraak te wachten: hij stopt met eten, valt zonder verklaring af, drinkt veel meer dan gewoonlijk, heeft moeite met ademen, valt of lijkt ineens gedesoriënteerd, of laat duidelijke tekenen van pijn zien. Bij een ouder dier geeft snel handelen meestal meer speelruimte.
Waar ze het meest dankbaar voor zijn
Geduld, een comfortabele plek en gezelschap. Een ouder dier vraagt meestal minder dingen, maar vraagt ze met meer volharding: lekker slapen, zich niet hoeven inspannen voor de basis en deel blijven uitmaken van wat er thuis gebeurt.
Zoek je een comfortabelere rustplek voor hem, dan vind je in onze sectie manden en rustplekken voor honden platte manden, matrassen en modellen met een rand, met de maten bij elk product om de juiste grootte te kiezen.